Farby, które wody się nie boją

W kuchniach i łazienkach farby stosuje się coraz śmielej. Wnętrzarska moda nakazuje układanie płytek tylko tam, gdzie ściany narażone są na kontakt z wodą. Nie bez znaczenia jest więc jakość farb - najlepsze są emulsje przeznaczone specjalnie do pomieszczeń wilgotnych. Pomieszczenia mokre to te, w których podczas codziennego użytkowania woda bywa rozpryskiwana na ścianach lub jest obecna w postaci pary wodnej. Dotyczy to przede wszystkim łazienek i kuchni, ale także pralni czy suszami.

Ściany w łazience i kuchni to miejsca narażone na zupełnie inny rodzaj zabrudzeń, niż np. w salonie. W kuchni pochodzą one z pryskającego tłuszczu, w łazience są to najczęściej osady z mydła. Jedne i drugie wymagają zastosowania farby, którą będzie można umyć bez uszkodzenia powłoki, odpornej na uszkodzenia mechaniczne i detergenty. Kuchnia i łazienka charakteryzują się wyższym poziomem wilgoci, co wiąże się z ryzykiem zagrzybienia ścian. Zadaniem farby w tych wnętrzach jest utrudnienie przenikania wilgoci z powietrza w głąb ścian, choć emulsja nie tworzy całkiem nieprzepuszczalnej powłoki.

Porowate materiały budowlane (takie jak pustaki, bloczki betonowe czy cegły), tynki mineralne i gipsowe oddychają. Podczas wilgotnych i chłodnych dni chłoną z powietrza parę wodną, a oddają ją, gdy robi się sucho i gorąco. Tak powstaje mikroklimat w pomieszczeniach. Jeżeli w pomieszczeniu powstaje dużo pary wodnej, w ścianach kumuluje się wilgoć (może się wykraplać, wówczas ściana się „poci”). Gdy jest zbyt ciepło, mogą pojawić się wykwity, które trudno potem usunąć. Aby temu zapobiec, trzeba najpierw usprawnić wentylację. Potem dzięki dobrej farbie można przywrócić wnętrzu wygląd.

Jaka farba?

Dawniej ściany wilgotnych pomieszczeń malowano najzwyklejszą emulsją, do której dodawano wapno, które ma odczyn zasadowy, uniemożliwiający rozwój grzybów. Współcześnie jednak metoda ta nie jest polecana. To dlatego, że farby do wnętrz stają się coraz odporniejsze zarówno na zaplamienia, jak i na czyszczenie. Tymczasem dodatek nawet niewielkiej ilości wapna do nowoczesnej emulsji, zdecydowanie zmniejszy jej trwałość (odporność na mycie i szorowanie). I, co nie mniej ważne, pogorszy wygląd pomalowanych nią powierzchni. W ten sposób można zabezpieczyć przed mikroorganizmami pomieszczenia, co do których nie mamy wymagań estetycznych (np. piwnice), jednak kuchnię i łazienkę lepiej malować specjalną farbą.

Najczęściej emulsje do pomieszczeń wilgotnych to wodne dyspersje akrylowe o wysokiej odporności mechanicznej (często zwane lateksowymi). Powłoka takiej farby musi być odporna na działanie wody, przecieranie na mokro i szorowanie przy użyciu detergentów. Dodatkiem do farby są zazwyczaj składniki biobójcze oraz środki antyroszeniowe. Niektóre emulsje do wilgotnych wnętrz, zawierają nanocząstki srebra, działające jak naturalny środek odkażający lub cząstki tworzące bardzo odporne powłoki (np. Teflon).

Jak wybrać farbę?

Skład farb przeznaczonych do malowania powierzchni narażonych na zabrudzenia, kondensację pary wodnej oraz działanie tłuszczu, zdecydowanie różni się od standardowych. Dzięki temu powłoka malarska jest ściślejsza i bardziej jednorodna, a tym samym mniej podatna na wnikanie wilgoci i brudu. Tego typu farby mogą być stosowane na: tynki (cementowe i cementowo-wapienne), podłoża gipsowe, płyty kartonowo-gipsowe, tapety (papierowe i z włókna szklanego).

Przy wyborze odpowiedniego produktu powinniśmy zwracać uwagę na klasy wytrzymałości (taką informację znajdziemy w kartach technicznych produktów oraz na opakowaniach). Nie wszystkie farby lateksowe można szorować na mokro bez ryzyka uszkodzenia powierzchni. Farby lateksowe dzielą się na klasy - od 1 do 5, które mówią o ich odporności na tarcie, zmywanie i szorowanie. Klasa 1 oznacza, że farba ma najwyższą odporność powłoki (jej ubytek jest mniejszy niż 5 µm w 200 cyklach szorowania). Klasa 2 (5-20 / µm w 200 cyklach szorowania) przyznawana jest farbom odpornym na zmywanie na mokro. Emulsje w klasach 3-5 wykazują odporność na usuwanie zabrudzeń na sucho, więc nie będziemy mogli usunąć ze ściany zabrudzeń szorując powierzchnię mokrą gąbką, bo zetrzemy je razem z powłoką malarską.

Farby do kuchni i łazienek początkowo oferowane były tylko w wykończeniu z połyskiem lub półpołyskiem. Takie powłoki są odporniejsze na mycie i szorowanie, gdyż połysk maskuje wybłyszczenia. Obecnie w ofercie większości producentów są satynowe oraz matowe emulsje do pomieszczeń wilgotnych, które mają wytrzymałość porównywalną ze swymi bardziej błyszczącymi kuzynkami.

Farby do kuchni i łazienek nie ustępują standardowym emulsjom akrylowym pod względem wyboru kolorów. Większość producentów oferuje maszynowe barwienie w punktach sprzedaży, w których gama odcieni sięga kilku lub kilkunastu tysięcy. Bywają też emulsje w gotowych kolorach, ale paleta ich barw jest ograniczona.

Kiepskim pomysłem jest szukanie najtańszej emulsji na rynku, gdyż jakość farby przynajmniej w części wiąże się z jej ceną. Od produktów nieznanych wytwórców, podejrzanie odstających cenowo od innych farb, raczej nie spodziewajmy się wysokiej odporności na zmywanie i trwałości.

Jak malować?

Należy naprawić ewentualne uszkodzenia, wygładzić i odpylić ściany, nie zaszkodzi też je wyszorować. Stosowanie gruntu przed malowaniem jest zalecane przez producentów. Bez gruntowania można nakładać farbę na ściany odnawiane i nowe ściany, jeśli nie są wykończone płytą gipsowo-kartonową czy gładzią gipsową (na tych powierzchniach również da się malować bez gruntowania, ale ponieważ gips jest bardzo chłonny, trzeba się liczyć ze zwiększonym zużyciem farby)

Pod farby dyspersyjne stosuje się akrylowe preparaty gruntujące lub farby gruntujące. Do bardzo narażonych na wilgoć ścian, stosuje się często preparaty silikonowe tworzące dodatkową barierę hydrofobową. Farby gruntujące mają takie samo zastosowanie co preparaty do gruntowania, ale dodatkowo tworzą kryjące powłoki.

All Rights reserved FPHU JANEX 2011